Een slecht belichte foto optimaliseren met behulp van Photoshop HDR

Een snelle en eenvoudige methode om een
slecht belichte foto
met behulp van een trucje te optimaliseren


Direct naar: werkwijze

Inleiding

Voor en na

De onderstaande foto's zijn gelijk aan foto 1 en 3, verderop in werkwijze.
En ik geef het toe: Ik ben een beetje gemeen, die zwarte achtergrond laat het er nog mooier uitzien.

De foto die hier als voorbeeld dient heeft niet bepaald een mooi motief. Ze is dan ook uit luiigheid ontstaan, gewoon vanaf mijn bureaustoel geknipt.

In plaats van deze methode kun je soms ook volstaan met alleen aangepast "Recovery", "Fill Light" en "Blacks". Dat gaat wel sneller maar is misschien toch minder mooi, zie bij foto 4 in werkwijze.



hdr



hdr



De lichten en de schaduwen geoptimaliseerd
Veel details in de lichten en de schaduwen zijn te voorschijn gekomen en ook zijn de kleuren briljanter.
Kijk vooral bij:
de rommel op de stoel  -  op en boven de plank  -  de lamel-gordijnen voor de ramen
de gevelbekleding achter de keukendeur  -  de batterijen onder het display van de crosstrainer

Een foto als foto 1 kun je natuurlijk beter met 3 of 5 opnames in (auto) bracketing maken, of handmatig één of meerdere stops over- en onderbelichten en daarna, al dan niet als HDR, samenvoegen. Maar daarvoor heb je wel een statief nodig en een natuurlijk een statisch motief, anders komt er niets van terecht. Als het motief beweegt gaat dit dus niet (ook door wind, wolken, etc.), behalve dan bij een zeer korte sluitertijd met auto bracketing.
En een invulflits had ook een flink stuk gescheeld.

Maar het kan ook zijn dat je een snapshot hebt genomen of gewoon thuis het probleem pas bemerkt.
Van het laatste geval ga ik hier uit, dus één enkele opname met over- en/of onderbelichting. Onderstaand twee resultaten met HDR (foto 2 en 3) vanuit één RAW-opname. De onderstaande oplossing is bijna automatisch, vergt weinig handelingen, tijd, kennis en vaardigheid.

SOFTWARE

  • Hier gebruiken we de ingebouwde RAW en HDR functies van Photoshop CS3. In Photoshop CS2 moet het denk ik ook kunnen, maar download dan eerst de laatste versie van "Adobe Camera RAW".
    RAW dus openen in Photoschop, liever niet in Lightroom. Met Lightroom gaat natuurlijk ook wel maar dat is iets omslachtiger. Voor Tiff en Jpeg is de combinatie Lightroom - Photoshop echter de beste oplossing. Let op: In Lightroom wordt automatisch een PSD-kopie toegevoegd waardoor je later, in Lightroom, makkelijk een vergissing kunt maken door de verkeerde foto te kiezen.
  • Voor Tiff en Jpeg: Zie punten 3 en 6 onder "Werkwijze" achter (in Lightroom: .....).
    Ook kun je Tiff en Jpeg direct in Photoshop laden en daar Exposure aanpassen met menu-Image-Adjustments-Exposure.
  • Met Photomatix Pro (speciaal HDR-programma) gaat de hier beschreven truck niet op, dit omdat de twee kopieën (zie Werkwijze punt 1) natuurlijk niet als RAW met aangepaste Exposure kunnen worden opgeslagen.
    Bij Photoshop omzeil je dit "probleem" (zie Werkwijze punt 5 en 6). Natuurlijk kun je ze ook eerst als Tiff of Jpeg opslaan en dan in Photomatix uitproberen; ik had een slechter resultaat als met Photoshop.
  • Met behulp van PhotoME kan de Exif worden aangepast.

WAT IS

  • HDR of (eigenlijk) HDRI = High Dynamic Range (Imaging) voegt twee of meer, alleen in belichting afwijkende, foto’s samen tot één geheel. Dit resulteert in meer dynamiek in de lichten en schaduwen. Er wordt één 32 bits/Channel combinatie van de foto's gemaakt, welke dan weer naar 8 bits/channel moet worden omgezet om de foto in Windows zichtbaar te maken.
  • RAW = een methode om het op de censor gevallen licht op te slaan.
    In tegenstelling tot Jpeg en Tiff is RAW puur, dus onbewerkt en zeer flexibel bij nabewerken. Zonder geschikte Codecs (media driver) kun je het in Windows niet als afbeelding weergeven.
    Er is (nog) geen algemeen geaccepteerd RAW-bestandsformaat. Dus de verschillende camerafabrikanten hebben elk hun eigen bestandsformaat om RAW in op te slaan (kan zelfs per camera model variëren). Zorg er dus voor dat je Photoshop regelmatig Update. Het nieuwste Nikon RAW NEF formaat wordt nu ook door Photoshop ondersteund en er is ook een Windows Codecs bij Nikon beschikbaar.
  • auto bracketing = automatisch 3 of 5 opnames maken, één juist en één of twee over- én onderbelicht.
  • Bits/Channel
    In een 32 Bits/Channel foto heb je per kleur heel veel ruimte voor aanpassingen.
    Windows kan niet meer dan 8 Bits/Channel weergeven.
    Channel = Kleurkanaal = R, G, B (Rood, Groen, Blauw) voor Windows.
    per kanaal   gradaties/kanaal geeft R*G*B max. aantal mogelijke kleuren
    8 Bits = 28   = 256; 2563 = (max. van Windows)   16.777.216
    12 Bits = 212 = 4.096; 4.0963 = (Nikon D40/70/80)   68.719.476.736
    16 Bits = 216 = 65.536; 65.5363 = 281.474.976.710.656
    24 Bits = 224 = 16.777.216; 16.777.2163 = 4.722.366.482.869.645.213.696
      32 Bits; hier gaat het om "single precision" notatie, dat zijn onvoorstelbaar veel kleuren;
               van -3,402823e38 tot +3,402823e38 waarden per kanaal.
  • Ligtroom van Adobe's Photoshop is een mooi uitgevoerd programma op basis van Adobe Camera RAW maar dan met veel extra mogelijkheden. Het tabblad Develop is in bediening vergelijkbaar met Photoshop Camera RAW.

TIPS

  • Kies voor lichtmeting Matrixmeting of Centrumgericht, Spotgericht is naar mijn mening niet zo'n goede keuze.
    Bij Centrumgericht kun je gebruikmaken van de "belichtingsvergrendeling" zodat de belichting van het hoofdonderwerp optimaal kan zijn.
  • Zet in Photoshop Camera RAW / Lightroom Sharpening en Noise Reduction UIT. Die pas je pas toe na optimaliseren en/of wijzigen van afmeting.
  • Zorg er voor dat je monitor, zo goed als mogelijk, is gekalibreerd (juiste kleuren en zoveel mogelijk details in de lichten en de schaduwen als mogelijk is).
  • Bewerk en beoordeel foto's steeds met dezelfde lichtbron, dag- en/of kunstlicht, waarbij de monitor is gekalibreerd.
  • Beoordeel foto's steeds op dezelfde plaats (centrum monitor) en zorg ook voor een zelfde kijkhoek.
    Dit is vooral belangrijk bij LCD-schermen.
  • Adobe Lightroom bewerkt geen foto's maar beschrijft alleen de toe te passen handelingen. Pas bij het exporteren of printen worden de beschreven handelingen in de optimale volgorde uitgevoerd. Het origineel blijft dus altijd onbewerkt.
  • De onderstaande tabellen kun je gebruiken om de Exif van een foto aan te passen.
    Elke (blauwe)stap, diafragma of sluitertijd, is een volle stop. Één stop minder/meer is een verdubbeling/halvering van de belichting. Drie stapjes diafragma of sluitertijd is meestal één stop.
    (blauw is een hele stop, 1 stop = 1 EV/LW Exposure value/Lichtwaarde )
    Diafragma's (klein getal is grote opening):
    f/1,2 f/1,4 f/1,6 f/1,8 f/2,0 f/2,2 f/2,5 f/2,8 f/3,2 f/3,5 f/4,0 f/4,5 f/5,0 f/5,6 f/6,3
    f/7,1 f/8,0 f/9,0 f/10 f/11 f/13 f/14 f/16 f/18 f/20 f/22 f/25 f/29 f/32
    Sluitertijden (zonder "s" is nste deel van een seconde, er onder staan de decimale waarde voor het wijzigen van Exif):
    8s
    8    		 6s
    6     		5s
    5     		4s
    4    		 3s
    3     		2,5s
    2,5     		2s
    2    		 1,6s
    1,6     		1,3s
    1,3     		1s
    1    		 1,3
    0,76923     		1,6
    0,62500
    2
    0.50000    		 2,5
    0,40000     		3
    0,33333     		4
    0,25000    		 5
    0,20000     		6
    0,16667     		8
    0,12500    		 10
    0,10000     		13
    0,07692     		15
    0,06667    		 20
    0,05000     		25
    0,04000
    30
    0,03333    		 40
    0,02500     		50
    0,02000     		60
    0,01667    		 80
    0,01250     		100
    0,01000     		125
    0,00800    		 160
    0,00625     		200
    0,00500     		250
    0,00400    		 320
    0,00313     		400
    0,00250
    500
    0,00200    		 640
    0,00156     		800
    0,00125     		1000
    0,00100    		 1250
    0,00080     		1600
    0,00063     		2000
    0,00050    		 2500
    0,00040     		3200
    0,00031     		4000
    0,00025

Voorbeeld voor wijzigen Exif in PhotoMe

De -1 EV kopie.
(kies voor één stop tijd of diafragma)

De +1 EV kopie.
(kies voor één stop tijd of diafragma)


Werkwijze

  1. Maak in Explorer drie kopieën van de te optimaliseren (RAW)foto.
    Voeg aan de namen een 0, -1 en +1 toe.
    In dit voorbeeld drie kopieën van DSC_0173.NEF:
    DSC_0173 - -1.NEF
    DSC_0173 - 0.NEF
    DSC_0173 - +1.NEF
  2. Pas, in bijvoorbeeld PhotoME, de Exif over/onderbelichting aan, zo kan Photoshop HDR ze in de goede volgorde verwerken.
    Muis-klik op het te wijzigen veld en geef de nieuwe waarde in.
    In PhotoME:
    - Open het fotobestand met "Open file…".
    - Pas de belichting aan onder "Camera":
              (zie ook bovenstaande tabellen voor tussen- en decimalenwaarden)
          Kies voor diafragma "F number" of sluitertijd = "Exposure time" :
        - Diafragma "F number". Alleen het numerieke deel ingeven, b.v: f/5,6.
            OF
        - Sluitertijd "Exposure time". Alleen de decimale waarde ingeven, b.v: 125 / 0,008.
        - Pas de "Exposure bias" aan. Alleen de ± waarde EV ingeven.
          Dus -1 bij de ene en 1 bij de andere foto (zonder toevoeging " EV").
    - Save het met "Save file".
    Doe dit met beide bestanden: -1-kopie en +1-kopie.
  3. Open de drie foto’s in Photoshop, ze komen in "Camera RAW 4.2" (of nieuwer) terecht.
        (in Lightroom: de drie foto’s importeren en naar Develop gaan)
  4. (alleen foto 3) Pas zonodig "Recovery", "Fill Light" en "Blacks" aan.
    Bij foto 3: Recovery = 25, Fill Light = 75, Blacks = 32.
    In "Details" "Sharpening" en "Noise Reduction" UIT zetten. Die pas je pas toe na optimaliseren en wijzigen van afmeting.
    Eventueel ook andere opties toepassen.
    Pas "Select all" en "Synchronize..." toe om alle drie de foto's de zelfde bewerking te geven (zo hoef je maar één foto aan te passen).
    Vergeet niet de foto's te deselcteren voor je verder gaat.
  5. (foto 2 en 3) Wijzig "Exposure"
    -1-kopie in -1.00
    +1    -kopie in +1.00.
    Let op: 0-kopie blijft 0.00.
  6. Selecteer ze alle drie (knop "Select All") en klik op "Open Image".
        (in Lightroom: Selecteer ze alle drie "menu-Edit-Select All" en dan "menu-Photo-Edit in Adobe Photoshop CS3")
  7. Kies in Photoshop "menu-File-Automate-Merg to HDR…".
  8. Klik op "Add Open Files".
  9. Vinkje "Attempt to Automatically Align Source Image" kan UIT (spaart verwerkingstijd, foto’s zijn exact gelijk).
  10. Klik "OK".
  11. Het resultaat ziet er misschien nog niet uit, maar dat moet je nog even negeren. Eventueel kun je links nog een foto aan/uit-vinken.
  12. Zet "Bit Depth:" op "8 Bit/Channel" of  "32 Bit/Channel".
    Voor verder optimaliseren is 32 Bit/Channel misschien wel een goede keuze. Je kunt later van 32 naar 8 bits converteren, "menu-Image-Mode-8 Bit/Channel", daar Windows niet meer dan 8 bits per kleur kan weergeven.
  13. Klik "OK".
  14. Pas Exposure aan en eventueel ook het Gamma en de opties op de andere tabbladen.
    (alleen bij 32 Bits/Channel) via menu-View-32-bit Preview Options.
    Lees zonodig Photoshop-menu-Help-Index-32 bpc images-Convert from 32 bits to 8 or 16 bpc voor uitleg.
  15. Klik "OK".
  16. Klaar!!!
    Verder als gebruikelijk, nabewerken en/of opslaan.
    Verscherpen pas als allerlaatste handeling uitvoeren (maakt in Ligtroom niet uit).
    Foto's 2 en 3 zijn verscherpt.

Voorbeeld met als resultaat foto 3

In de onderstaande voorbeelden zijn veel details verloren gegaan door het verkleinen en sterk comprimeren van de foto’s (10,2 Mpix > 50Kb). Maar toch kun je hier een goede indruk opdoen van het te bereiken resultaat.

hdr

Foto 1, het origineel
Het origineel (RAW met Matrixmeting).
 - De lamelgordijnen zijn uitgebeten
 - De foto’s, boeken en spullen op de plank laten weinig details zien.
 - Het batterijvak van het display (crosstrainer) is open, maar dat zie je bijna niet.
 - En ook de rommel op de stoel is bijna niet te zien.
Het bekende probleem: plaatselijk te veel en te weinig licht.
Dit is ook zo bij tegenlicht met een onderwerp in de voorgrond (bijvoorbeeld persoon in kamer voor venster).
Natuurlijk had een invulflits hier goed werk kunnen doen maar dat was nu even niet de bedoeling.

hdr

Foto 2, niet de beste, HDR van origineel en kopieën met een softwarematige plus en min één stop
Photoshop HDR van één foto en twee kopieën, onbewerkt, met softwarematige over/onderbelichting van 1 stop.
Je ziet niet alleen meer details maar ook de kleuren zijn beter.
In Photoshop "Camera RAW 4.2" de twee kopieën van het origineel één stop over- en onderbelicht (Exposure +1.00 / -1.00)

Maar het kan nog beter door eerst "Recovery", "Fill Light" en "Blacks" aan te passen (zie volgende foto).

hdr

Foto 3, het eindresultaat, "Recovery", "Fill Light", "Blacks" en HDR van origineel en kopieën met een softwarematige plus en min één stop
Als foto 2 maar nu het origineel en de twee kopieën in Photoshop "Camera RAW 4.2" eerst met "Recovery", "Fill Light" en "Blacks" bewerkt (zie foto 4).
Veel details in de lichten en de schaduwen zijn te voorschijn gekomen en ook de kleuren zijn briljanter (kijk maar eens goed bij de rommel op de stoel en op en boven de plank).
Let ook op de lamelgordijnen bij de ramen en de gevelbekleding achter de keukendeur (in vergelijk met foto 1).

hdr

Foto 4, de snelste, origineel met alleen aangepast "Recovery", "Fill Light" en "Blacks"
Het origineel met "Recovery", "Fill Light" en "Blacks" aangepast.
Is in de schaduwen een stuk beter als foto 1, maar in de lichten niet best. Ook zijn de kleuren wat valer als in foto 3. Foto 2 is iets beter en foto 3 wint het.